www.socialedialoog.be - Europa komt tussen in het stakingsrecht.

De Europese Commissie is van plan de rechter de bevoegdheid te geven om tussen te komen als de uitoefening van het stakingsrecht in conflict is met het principe van de vrijheid van verkeer.


Het plan is begin 2012 aan de bel gehangen door de Nederlandse vakbond FNV.

De EC beoogt acties of stakingen van werknemers aan te pakken, alleen als die in strijd zijn met het principe van het grensoverschrijdend vrijheid van verkeer van personen, goederen en diensten. De bedoeling is dat, bij manifeste strijdigheid tussen het stakingsrecht en de vrijheid van verkeer, de rechter beslist of het doel van de staking wel of niet deugt.

Het lijkt ons dat dit ontwerp in het verlengde ligt van de Europese rechtspraak (Laval en Viking-Line) die vertrekt van de stelling dat de vrijheid van verkeer een even fundamenteel recht is als het stakingsrecht. Allicht is het de bedoeling een einde te stellen aan de interpretatievraagstukken die deze arresten op gang hebben gebracht.

Europese vakbonden wilden oorspronkelijk een protocol waarin onderstreept werd dat mensenrechten zoals het stakingsrecht altijd boven de interne markt gaan. De Commissie wilde echter niet zo ver gaan en beloofde een verordening, een Europese wet. De bonden gingen hiermee akkoord. Uit de uitgelekte plannen blijkt echter dat de Commissie een ander pad bewandelt.

O.i. is dit niet meer dan een logisch gevolg van de evolutie van de stakingsvrijheid naar het stakingsrecht. "Le droit au non-droit" wordt geïntegreerd in de rechtsorde waardoor het stakingsrecht juridische bescherming geniet, maar dan ook onderworpen wordt aan de grenzen gesteld door de uitoefening van andere rechten. Dit is een bevestiging van het proportionaliteitsbeginsel in het stakingsrecht.

Dit is zeker een juridisch heet hangrijzer. Om geloofwaardig te zijn zal de EC zijn voorstel moeten kunnen verantwoorden op basis van het EU-recht en met het Europees Sociaal Handvest. Met dit voorstel dringt Europa binnen in de nationale regelingen inzake stakingen. In België zou dat het onderscheid introduceren tussen stakingen die al dan niet wettig zijn. Maar dat betekent dat eens te meer het stakingsrecht in ons land uitbesteed wordt aan het buitenland.

In Nederland is al een protestbeweging ontstaan. FNV vindt dit onacceptabel: ‘Met dit voorstel wordt de vrije markt belangrijker gemaakt dan het recht van mensen om te staken. En dat terwijl staken een fundamenteel mensenrecht is. Onze voorvaders hebben er hard genoeg voor gevochten. Wij moeten dit fundamentele recht bewaken’.

In andere landen is de wetgeving al aangepast aan de rechtspraak van het Hof van Luxemburg.

Na het uitlekken van het plan zal de EC eerstdaags naar buiten moeten komen. Tenzij de lidstaten het nog niet eens zijn onder elkaar. Zoals dat het geval was in 1998. Toen diende Mario Monti, destijds commissaris voor de interne markt, een voorstel in om de nationale rechter toe te laten op te treden in geval van stakingen die de interne markt verstoorden. Dit voorstel moet gezien worden in de lijn van de macht van de commissie om op te treden tegen lidstaten zelfs wanneer die niet de nodige maatregelen nemen om het vrij verkeer te waarborgen.

Bron: NOS en HR Praktijk en FNV

Een bedrijf is als voetbal. De onderneming zet de krijtlijnen van het voetbalveld uit waarbinnen wordt gespeeld. Maar de spelers behouden de verantwoordelijkheid over het spel. Het is niet voldoende om de bal te vragen, je moet jezelf vrijlopen zodat je op de juiste plaats staat om te kunnen scoren.
Kristian Vandenhoud, Vice-President HR Atlas Copco