www.socialedialoog.be - Uitzendkrachten gegijzeld tijdens stakingsdagen

Vakbonden zetten de werkgevers behoorlijk onder druk om geen enkele uitzendkracht te werk te stellen tijdens een staking. Ook tijdens nationale actiedagen. Of het bedrijf nu getroffen wordt door de actie of niet.

Syndicale logica

 De syndicale logica betekent dat uitzendkrachten zelfs niet kunnen kiezen tussen staken of werken wanneer werknemers van een onderneming of van een centrale waar zij geen lid van zijn beslissen om te staken. De uitzendopdracht wordt immers onderbroken. Er is ook geen enkele juridische verplichting voor het uitzendkantoor om een alternatief werk aan te bieden. Wie niet werkt kan niet staken.

En wij die dachten dat het stakingsrecht ook de stakingsvrijheid inhoudt. Wij vragen ons ook af hoe we dat kunnen rijmen met de strijden van de vakbonden tegen de precaire werksituatie van de uitzendwerknemers.

Juridische analyse

De vakbonden roepen de wet van 1987 en cao nummer 36 in die het verbod van inschakeling van uitzendarbeid verbieden tijdens een staking om te vermijden dat de werkgevers stakingsbrekers zou inhuren.

We citeren artikel 17 van cao nummer 36

 § 1 Het uitzendbureau mag geen uitzendkrachten bij een gebruiker tewerkstellen of aan het werk houden in geval van staking of lock-out  (...)

§ 2 De arbeidsovereenkomst tussen het uitzendbureau en de uitzendkrachten is beëindigd en deze laatste en de gebruiker zijn verbonden door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd in navolgende gevallen :
- indien de gebruiker doorgaat met de tewerkstelling van een uitzendkracht, nadat het uitzendbureau kennis heeft gegeven van zijn beslissing die werknemer, bij toepassing van § 1 van dit artikel, terug te trekken bij staking of lock-out

 

We plaatsen daarom de volgende kanttekeningen bij de redering van de vakbonden:

1) de regel geldt alleen bij een effectieve staking; een stakingsaanzegging volstaat niet; wanneer vakbonden een "syndicale actie" organiseren, bijvoorbeeld een betoging, is er niet automatisch sprake van een staking.

2) de regel geldt alleen ten opzichte van een uitzendovereenkomst en niet van contracten van bepaalde duur of onderaannemingsovereenkomsten;

3) het juridisch gevolg in de relatie tussen uitzendwerker en gebruiker is de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd op voorwaarde dat het uitzendkantoor de gebruiker verwittigt heeft.

Vragen naar verduidelijking

 Deze regel heeft verborgen gebreken. De lacolieke tekst reikt verder dan wat het gezond verstand kan vatten. Zo blijven we op zoek naar rechtszekere antwoorden op de volgende vragen:

 1) een staking is het opzettelijk tijdelijk niet-verrichten van de bedongen arbeid door een aanmerkelijke groep van werknemers als dwangmiddel ter bereiking van een bepaald doel. Vraag: vanaf hoeveel werkweigeraars spreken we van een staking die de inzet van uitzendkrachten verbiedt?

2) een staking kan uitgeroepen worden door arbeiders- of door bediendecentrales. Vraag: heeft de staking van de ene groep effect op de uitzendarbeid van de andere groep?

3) een onderneming heeft meerdere sites of afdelingen. Bijvoorbeeld een staking in één vestiging van een groot distributiebedrijf met 100 winkels. Vraag: heeft de staking in de ene vestiging of afdeling invloed op de andere?

4) stakingen kunnen meerdere vormen aannemen, zoals een langzaamaanactie of een staking met volmacht (een beperkte groep werknemers met een sleutelfunctie leggen de ganse keten plat met algemene goedkeuring). Vraag: geldt in dit geval het verbod van gebruik van uitzendarbeid?

5) het stakingsrecht houdt de stakingsvrijheid in, wat betekent dat werknemers recht hebben om hun arbeidsovereenkomst uit te voeren. Vraag: is wat dat betreft cao nummer 36 comform het internationaal ILO verdrag 87 en het Hernieuwd Europees Sociaal Handvest?

Voorstel

Met een verbod van inschakeling van uitzendkrachten wil men vermijden dat werkgevers stakingen zouden breken met uitzendkrachten. Dit veronderstelt dat de bedoeling er in bestaat te verbieden dat de werkgever extra mankracht zou inschakelen om de stakers tijdelijk te vervangen.

 Het Comité voor de Syndicale Vrijheid van het Internationaal Arbeidsbureau verwoordt het als dus:

L’embauche de travailleurs pour briser une grève dans un secteur qui ne saurait
être considéré comme un secteur essentiel au sens strict du terme, où la grève
pourrait être interdite, constitue une violation grave de la liberté syndicale.

Si une grève est légale, l’utilisation d’une main-d’oeuvre étrangère à l’entreprise
afin de remplacer les grévistes, pour une durée indéterminée, comporte un risque
d’atteinte au droit de grève qui peut affecter le libre exercice des droits syndicaux.

(Paragraaf 632 en 633 Recueil de décisions et de principes du Comité de la liberté syndicale du Conseil d’administration du BIT)

Het lijkt ons dan ook logisch dat het verbod alleen zou gelden voor werknemers en uitzendkrachten die "vreemd zijn aan de onderneming", zijnde de werknemers en uitzendkrachten geen contract hebben getekend voor de stakingsaanzegging.

De waarheid heeft vele kleuren; leugens zijn altijd zwart.

S. Denayer