www.socialedialoog.be - Investeren in sociaal overleg rendeert

Door Maxime Loose

 

Loont het de moeite om te investeren in sociaal overleg? Is er een evidence based antwoord op deze vraag? Social Dialogue Network vroeg The VIGOR Unit dit te onderzoeken op basis van een literatuurstudie van de best beschikbare wetenschappelijke kennis rond dit vraagstuk. We durven voorzichtig besluiten dat investeren in goed sociaal overleg, gekenmerkt door wederzijds vertrouwen en open communicatie, het waard is. Constructief sociaal overleg gaat immers hand in hand met positieve organisatie uitkomsten.

 

 

Sociaal overleg kan leiden tot betere bedrijfsresultaten en meer welzijn voor de werknemers, maar dat is niet altijd het geval. Enkel de aan- of afwezigheid van een sociaal overlegorgaan tussen de werkgever en syndicale vertegenwoordigers is niet voldoende. Het zal weinigen verrassen dat vooral de kwaliteit van het overleg bepalend is. Zo loopt bijvoorbeeld het doorvoeren van veranderingen in de organisatie vlotter als er sprake is van goed sociaal overleg. Sociaal conflict daarentegen is een bron voor verhoogd absenteïsme en demotivatie onder de werknemers.

 

Een constructief sociaal overleg. Hoe zo?

 

Wat zorgt nu voor een constructief sociaal overleg? Vertrouwen tussen de sociale partners en transparante communicatie hebben een gunstige invloed. Natuurlijk zijn sociale relaties binnen een organisatie geen statisch gegeven. Wat voorheen gebeurde in een organisatie heeft een invloed op hoe men vandaag met elkaar omgaat. Zo rapporteren ondernemingsraden die langer actief zijn een hoger wederzijds begrip tussen de partners en een grotere invloed op de organisatie. Doorheen de tijd krijgen vertrouwen en transparantie de kans om te groeien, men leert elkaar beter kennen en begrijpt beter hoe en waarop de andere reageert. Zo kan een constructieve manier van samenwerken worden gevonden.

 

Naast vertrouwen en de wijze van communicatie, zijn voldoende beschikbare middelen voor het sociaal overleg belangrijk. Het gaat over financiële middelen, nuttige bedrijfsinformatie, ruimte en tijd. Vooral de beschikbaarheid van nuttige bedrijfsinformatie lijkt belangrijk en kan zelfs compenseren voor een tekort aan andere middelen.

 

Invloeden van buitenaf

 

Ook externe factoren spelen een rol, het wettelijk kader en de regulering van de markt bepalen de spelregels waaraan de sociale partners gebonden zijn. Denk bijvoorbeeld aan de verplichting van syndicale vertegenwoordiging en sectorale loonafspraken. Het blijkt erg moeilijk hard te maken welke context nu beter of slechter is voor bedrijven. Hoe men deze context ervaart, heeft wel een invloed. Als het management het sociaal overleg ziet als een verplichting, dan zijn ze eerder geneigd de syndicale vertegenwoordiging louter te consulteren in plaats van ze nauw te betrekken bij een beslissing.

 

De kip of het ei


De huidige stand van zaken in de wetenschap stelt enkel dat een constructief sociaal overleg en positieve uitkomsten voor werkgever en werknemer vaak samengaan. Het is nog onduidelijk of het nu het sociaal overleg is dat bijdraagt tot sterke bedrijfsresultaten of dat het nu net positieve bedrijfsresultaten zijn die het sociaal overleg ontmijnen. 

 

Toch durven we besluiten dat investeren in goed sociaal overleg de moeite is. Wederzijds vertrouwen, open communicatie en nuttige informatie voorzien, blijken immers belangrijke sleutels om een goed sociaal klimaat te realiseren.

 

Voor meer informatie over de literatuurstudie: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.