www.socialedialoog.be - De overheid
26
mrt

In het neocorporatistisch systeem in België speelt de overheid een essentiële rol. Als wetgever en als adminstratie.

De wetgevende macht

In België wordt het sociaal-economische beleid gevoerd door de Regering die, indien nodig, wetsontwerpen voorlegt aan het Parlement. De wetten van socio-economische aard gaan uit van de "sociale partners" of van de Regering.

Tussen de Regering en de "sociale partners" is er een constante wisselwerking.

De Regering respecteert de autonomie van de "sociale partners" en zal die desnoods financieren door overheidsgeld toe te schieten voor de maatregelen die de "sociale partners" overeenkomen.

Bij gebrek aan overeenkomst op interprofessioneel niveau zal de Regering arbitreren. Op dat moment maken onderhandelaars tussen "sociale partners" plaats voor lobby van elke organisatie bij de kabinetten en de politieke partijen. Het spel wordt gespeeld in die volgorde en nooit zullen de "sociale partners" met de Regering een tripartite onderhandeling voeren. Het is zelfs zo wanneer de "sociale partners" tijdens een moeilijke fase van onderhandelingen beslissen om beroep te doen op een bemiddelaar, zij nooit beroep doen op een minister of zeer zelden op een kabinetchef. Zij verkiezen een persoon met gezag uit eigen midden, zoals de voorzitter van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven in 2008 en de voorzitter van de Nationale Arbeidsraad in 2011.

Het parlement speelt ook een belangrijke rol. In het ene geval bekrachtigt het de wetsontwerpen van de Regering. In het andere geval nemen parlementsleden een initiatief en dienen zij een wetsvoorstel in.

Er is een informele taakverdeling tussen Regering en Parlement. Grote sociaal-economische thema's zijn eerder het domein van de Regering in die zin dat het initiatief van de Regering komt. Parlementsleden zullen eerder punctuele voorstellen indienen. De Regering zal eerder de spelregels van het neocorporatisme volgen terwijl parlementsleden op hun formele prerogatieven zullen beklemtonen. In de praktijk is die opdeling niet zo eenvoudig waar te nemen.

De uitvoerende macht

De administratie speelt ook een grote rol in het sociaal overleg. In de eerste plaats geeft de FOD Werk, Arbeid en Sociaal Overleg heel wat logistieke steun aan het sectoraal overleg en de verzoeningsvergaderingen: voorzitters/bemiddelaars, secretarissen, zalen, parkeerplaatsen, vertaling en ... koffie. In de tweede plaats oefent de Dienst Collectieve Arbeidsverhoudingen een juridische controle op de sectorale cao's.

De Minister van Arbeid verklaart op vraag van de paritaire comités de sectorale cao's algemeen verbindend. Dit is quasi een automatisme. De Minister veroorlooft zich nooit een opportuniteitsoverweging om al dan niet algemeen verbindend te verklaren. In het neo-corporatistisch systeem respecteert de uitvoerende macht de autonomie van de sociale parnters. De jongste jaren bemerkt men wel dat de FOD Waso meer dan vroeger toekijkt op de juridische kwaliteit van de sectorale cao's. Die beweging kan men verklaren door de aansprakelijkheid van de overheid om de juridische orde te handhaven.

meer

Actoren sociaal overleg

De syndicale vorming bedraagt 2% van de arbeidstijd van een militant.

M.D.